Whey concentraat of whey isolate: welke moet je hebben?

Sta je voor het schap of de webshop, dan kom je twee soorten whey tegen: concentraat en isolate. Het prijsverschil is fors, en de verpakking legt zelden uit waar je voor betaalt.

Het korte antwoord: voor de meeste mensen is concentraat de betere keuze. Isolate is verder gefilterd, bevat iets meer eiwit en veel minder lactose, maar je betaalt daar een flinke meerprijs voor. Dat loont alleen als je een concrete reden hebt.

Hieronder lees je waar het verschil precies in zit, hoe je uitrekent welke per gram eiwit goedkoper is, en voor wie isolate wél de moeite is.

Whey, of wei, is wat overblijft bij de kaasproductie. Vroeger was het een restproduct; nu is het het populairste eiwitpoeder ter wereld.

De reden: whey bevat alle negen essentiële aminozuren en is bijzonder rijk aan leucine, het aminozuur dat spieropbouw het sterkst aanzet. Het wordt bovendien snel opgenomen, wat het handig maakt rond je training.

Van die ruwe wei worden verschillende poeders gemaakt, afhankelijk van hoever je filtert. Hoe verder je filtert, hoe meer eiwit en hoe minder van de rest, en hoe duurder het productieproces.

Whey concentraat bevat doorgaans 70 tot 80 procent eiwit. De rest is lactose (melksuiker), wat vet en wat mineralen. Het is de minst bewerkte en goedkoopste vorm.

Whey isolate is verder gefilterd en bevat 85 tot 90 procent eiwit of meer. De lactose is grotendeels weggehaald, net als bijna al het vet.

In een portie van 30 gram scheelt dat ongeveer:

• Concentraat: 22 tot 24 g eiwit, 1 tot 2 g vet, 1 tot 2 g lactose
• Isolate: 26 tot 27 g eiwit, minder dan 0,5 g vet, minder dan 1 g lactose

Dat is dus een verschil van drie tot vier gram eiwit per shake. In het licht van een dagbehoefte van 130 tot 160 gram is dat weinig, en meestal niet wat het prijsverschil rechtvaardigt.

Er is nog een derde vorm: whey hydrolysaat, waarbij de eiwitten al deels zijn afgebroken zodat ze nog sneller opnemen. Dat is de duurste variant, en voor gewone sporters is er geen aangetoond voordeel. Sla die gerust over.

Dit is waar de keuze eigenlijk beslist wordt, en waar bijna niemand naar kijkt.

Stel: een concentraat van 25 euro per kilo met 75 procent eiwit levert 750 gram eiwit. Dat is 3,3 cent per gram eiwit.

Een isolate van 35 euro per kilo met 88 procent eiwit levert 880 gram eiwit. Dat is 4,0 cent per gram eiwit.

De isolate is in dit voorbeeld dus ongeveer 20 procent duurder per gram eiwit, en niet 40 procent zoals de kiloprijs suggereert. Maar duurder blijft duurder, en je krijgt er alleen minder lactose en vet voor terug.

De rekensom is simpel: prijs per kilo gedeeld door het eiwitpercentage. Doe dat één keer en je ziet meteen of een aanbieding echt een aanbieding is. Op onze vergelijker staat dat al doorgerekend met de korting erbij.

Er zijn vier situaties waarin de meerprijs te verdedigen valt.

Je verdraagt lactose slecht. Dit is verreweg de beste reden. Krijg je een opgeblazen gevoel of buikklachten van gewone whey, dan is isolate meestal de oplossing. Helpt dat nog niet genoeg, dan is een clear whey isolate of een plantaardig eiwit de volgende stap.

Je let strak op je vet- of calorie-inname. In een strakke cut telt elke gram. Isolate levert meer eiwit per calorie, en dat is precies waar het dan om draait.

Je vindt de textuur belangrijk. Isolate mengt dunner en helderder, concentraat romiger. Puur een kwestie van smaak, maar wel een die je elke dag proeft.

Je zit al aan de bovengrens van je budget in calorieën, niet in geld. Voor de meeste mensen is dat niet zo, en dan wint concentraat.

Zit je in geen van die vier situaties, dan koop je met isolate vooral een geruster gevoel, en dat is een dure aankoop. Neem gewoon concentraat.

Het eiwitpercentage per 100 gram. Niet per portie, want portiegroottes verschillen en dat maakt vergelijken onmogelijk.

Of het een mengsel is. Sommige poeders heten isolate maar bevatten vooral concentraat met wat isolate erbij. De ingrediëntenlijst staat op volgorde van hoeveelheid: staat concentraat vooraan, dan is dat de hoofdmoot.

Het volledige aminozuurprofiel. Een merk dat dat afdrukt, heeft niets te verbergen.

Toegevoegde aminozuren. Losse glycine of taurine in de lijst kan aminospiking zijn: goedkope aminozuren die het gemeten eiwitgehalte opkrikken zonder dat je er iets aan hebt voor spieropbouw. Zeldzaam bij bekende merken, maar het bestaat.